ABD'li ekibin araştırması, üzerinde deneyler yapılan farelerin, potansiyel bir eş tarafından yayılan seks hormonları olan feromonları algılayabildiğini ortaya koydu.
Bu hormonun algılanmasını sağlayan gen insanlarda da bulunuyor. Araştırmacılar, olası bir buluşmada insanların da aynı kokulardan etkilenebileceğini söylüyor.
Bin algılayıcılıyız
"Nature" dergisinde yayımlanan araştırmada, diğer memeliler gibi farelerin de, burunlarındaki özel hücrelere iliştirilmiş algılayıcılar sayesinde farklı kokuları ayırt edebildikleri tespit edildi.
Bir koku burundaki algılayıcılara geldiğinde, beyindeki işlemci merkeze bir sinyal gönderiliyor ve merkez bu sinyali özel bir koku olarak idrak ediyor.
Memelilerde yaklaşık bin kadar farklı koku algılayıcısı bulunuyor. Bu sayede memeliler, kokuları keşfedebiliyor ve geniş bir skaladaki kokuları ayırt edebiliyor.
İşin sırrı TAAR'larda
Şimdi ise farelerin burun bölgesinde yer alan yeni bir algılayıcı grubu keşfedildi. Bu algılayıcılar, amonyak türevi ve doğal kimyasallardan olan aminlerden olan uçuculara cevap veriyor.
Amin bileşikli iz algılayıcıları (trace amine-associated receptors, TAAR), farelerin idrarındaki, aralarında stres ve potansiyel eş sinyali olarak düşünülen bir diğerinin de olduğu bazı kimyasalları buluyor.
Algılayıcılara gelen bilgileri kodlayan gen, sadece farelerde değil, feromonlardan etkilenen muhtelif hayvan gruplarında, balıklarda ve insanlarda da bulunuyor.
Nobelli araştırmacı
Algılayıcılar, Washington'daki Fred Hutchinson Kanser Araştırmaları Merkezi'nden Dr. Linda Buck ve Dr. Stephen Liberles'ın araştırmaları sırasında bulundu.
Dr. Linda Buck, 2004 yılında ABD'li meslekdaşı Richard Axel ile birlikte, koku alma duyusuna ilişkin çalışmaları ile Nobel Tıp Ödülü'ne layık görülmüştü.
